Hayzın [Âdetin] Değişmesi
Hayzın [Âdetin] Değişmesi
Kaide [kural]: Âdet zamanı belli olan, mesela
5 gün olan kadın, bir kere, başka sayıda, mesela 7 gün sahih kan görünce âdeti
7 gün olarak değişmiş olur.
Bu değişmeler, en fazla on güne kadar olur. 11 veya daha fazla
kan devam ederse, önceki âdetten fazlası özür olur. Temizlik sayısı da, bir
kere, başka sayıda, mesela 20 gün iken, 25 güne
çıkar veya en az 15güne inerse, temizlik günü değişmiş olur. On
günlük hayz süresi içinde, kan görülen günler arasında bulunan temizlik
günleri, fâsid temizlik olduğu için hayz kabul edilir, on günden sonraki kanlı
günler ise, fâsid olduğu için temiz kabul edilir.
Kaide: Yeni hayzdaki kan süresi, 10 günü geçerse ve bunun 3 veya daha fazla
günü, önceki âdet zamanı günlerine rastlamazsa, âdet zamanı değişir; fakat gün
sayısı değişmez.
Âdet zamanına rastlarsa, rastladığı gün sayısı hayz, kalanı istihaza
olur. 3 günden [72 saatten] 5 dakika bile az
süren kan, hayz olmaz. Yeni başlayan için 10 günden çok
sürse, 10 günü hayz, fazlası istihaza olur. Yeni olmayanlarda
âdetten çok olup, 10 günü de aşınca, âdetten sonraki günlerde
gelmiş olan kan hayz olmaz, istihaza olur. Kan, âdet zamanını aşıp, 10 günden
önce kesilince, sahih temizlik görse, yani kan kesildikten sonra 15 gün
içinde hiç gelmezse, kan geldiği günler hayzdır, âdet günü değişmiş olur. 15 gün
içinde bir kere kan gelirse, âdetini aşmış olanlar hayz olmaz, istihaza
olur.
Kaide: Fâsid kan ve fâsid temizlik, âdeti değiştirmez.
Mesela: Âdeti 5 gün olan kadın, 10 günden
fazla, mesela 13 gün kan görse, âdeti olan 5 günden
fazla olan 8 günü istihaza, yani özür olur, âdeti değişmez,
yine 5 gündür. Sahih temizliği 20 gün olan bu
kadın, 13 gün kan görünce, sahih temizliğinin içine 8 gün
fâsid kan karışmıştır. 20 günlük sahih temizlik, fâsid
temizlik haline dönmüştür, âdeti yine 5 gün, temizliği
de 20 gündür.
Bir kadın, genel olarak 10 günü geçmemek ve 3 günden
az olmamak şartı ile, bir önceki âdetinin sayısına uygun kan görmezse âdeti
değişir. Mesela, âdeti 6 iken, 7’ye, 8’e 9’a
veya 10’a çıkarsa, yahut 5’e, 4’e
veya 3’e inerse âdet sayısı değişir.
Âdeti 10 günden az olanlar:
Kaide: Âdeti 5 gün iken, sahih temizlikten sonra 6 veya 7 veya 8 veya 9 veya 10
gün kan gelse, sonra tekrar sahih temizlik görse, kan gördüğü günler yeni hayz
olur. Yani önceki âdeti 5 gün iken, yeni âdeti kan gördüğü gün kadar
olur.
Misaller:
1) 5 kan ve 25 temiz iken, âdet zamanında 3 gün
kan gelse, âdet sayısı 5 iken 3 olur.
2) 5 kan ve 25 temiz iken 26 temiz 4 kan
görse, âdeti değişerek 4 gün olur.
3) 5 kan ve 25 temiz iken, 6 kan
olursa, 6 günden sonra 15 gün temizlik
olursa, âdeti 6 güne, 7 kan olursa,
âdeti 7 güne, 8 kan olursa, âdeti 8 güne, 9 kan
olursa, âdeti 9 güne, 10 kan olursa,
âdeti 10 güne çıkar. Yani on güne kadar kaç kan görülürse
âdeti o kadar gün olur. Temizlik süresi de 25 ten 15’e
düşer.
4) 5 kan ve 55 temiz iken, 5 kan, 64 temiz, 7 kan
görse, 7’si hayzdır.
5) 6 kan, 24 temiz iken, 27 temiz, 9 kan
görse ve 15 gün temiz olsa, 9günün hepsi
hayzdır.
Âdeti 10 günden fazla sürenler:
Kaide : Âdeti 10 günden fazla süren kadın, istihazalı yani özürlü demektir.
Çünkü âdetin en fazla süresi 10 gündür. Hayzının kaç gün olduğunu tespit etmek
için, bir önceki aydaki temizlik süresi ve âdet sayısını bilmek şarttır.
Misaller:
Âdeti 24 gün temiz, 6 gün kan iken,
1) 29 temiz, 12 kan görse, âdeti yine 6 gündür,
son 6’sı istihazadır. Temizlik süresi 29 olur.
2) 30 temiz, 11 kan görse, âdeti yine 6 gündür,
son 5’i istihazadır. Temizlik süresi 30 olur.
3) 21 temiz, 13 kan görse, âdeti yine 6 gündür,
baştan 3, sondan 4kanlı gün istihazadır.
4) 28 temiz, 12 kan görse, bunun 2 günü
önceki âdet zamanına rastlar. 3’ten az olduğu için, ilk 6 günü
hayz, geri kalan 6 günü istihaza olur. Temizlik süresi 28’e
çıkar.
5) 29 temiz, 11 kan görse, âdeti değişmez, yine
âdeti 6 gün olur. son 5 günü de istihazadır
6) 30 temiz, 13 kan görse, âdeti yine 6 gündür,
son 7 günü de istihazadır.
7) 31 temiz, 2 kan, 3 gün
temiz, 7 kan görse, önceki âdeti 6 gün olduğu
için, 2 kanlı, 3 temiz ve kanlı olan 7 günün 1. günü
olmak üzere, âdeti yine 6 gündür. 7 kanlı
günün son 6’sı istihazadır. Yani toplam 12 günün
ilk 6’sı hayz, son 6 günü ise istihazadır.
8) 33 temiz, 6 kan, 2 temiz, 3 kan
görse, âdeti yine 6 gün olur. 3 kanlı gün
istihazadır.
9) 34 temiz 7 kan, 1 temiz, 4 kan
görse, âdeti yine 6 gündür, sonraki kanlar istihazadır.
10) 35 temiz, 2 kan, 3 temiz, 7 kan
görse, 2 kanlı, 3 temiz ve kanlı olan 7 günün 1.
günü olmak üzere, âdeti yine 6 gündür. Sondan 6kanlı
gün istihazadır.
11) 36 temiz, 7 kan, 2 temiz, 3 kan
görse, âdeti yine 6 gün olur, sonraki kanlar
istihazadır.
12) 37 temiz, 8 kan, 2 temiz, 4 kan
görse, âdeti yine 6 gün olur, sonraki kanlar istihazadır.
10 günü aşanlarla ilgili farklı misaller:
5 gün kan, 25 gün temiz iken,
1) Yine 5 kan, 25 temiz iken, önceki
âdet gününden başlayarak kan akıp 10 günü aşıp devam etse,
önceki âdeti kadar 5 gün hayz, diğerleri istihaza olur. Çünkü
kan, önceki âdet günlerine rastlamıştır. Kan hep akarsa, bu kanlı
günlerin 25’i temiz, 5 günü hayz kabul edilir.
2) 26. gün kan görse, 27. gün temiz, sonra kan
akıp 10 günü aşarak devam etse, önceki âdeti kadar 5 gün
hayz, diğerleri istihaza olur. Çünkü önceki âdetinin ilk ve son günleri
kanlıdır. Kan akmaya devam ederse, bu kanlı günlerin 25’i
temiz, 5 günü hayz kabul edilir.
3-) 26, 27, 28. günleri kan görse, 29 ve 30. günü
temiz olsa, sonra akıp, 10 günü aşarak devam etse, önceki
âdetinin ilk 3’ü hayzdır. Çünkü kanlı gün, hayzının üç gününe
rastlamıştır. Sonra kan akmaya devam etse, kesilene kadar kanlı günlerin 25’i
temiz, 3’ü hayz kabul edilir.
4) 26. gün kan, 27 ve 28. günler temiz, 29 ve 30.
günleri kan görse, 31 ve 32. gün temiz olsa,
sonra hep aksa, hayzı yine 5 gün olur. Çünkü, hayzın ilk ve
son günleri [26 ve 30] kanlıdır. Kan böyle
akmaya devam ederse, kanlı günlerin 25’i temiz, 5 hayz
kabul edilir.
5) 26 ve27. günleri kan, 28 ve 29.
günleri temiz, sonra 1 kan 5 gün temiz, sonra
kan akmaya devam etse, âdeti değişmez, yine 5 gündür. Çünkü,
hayzın ilk ve son günleri kanlıdır.
6) 26 ve 27. günleri temiz, 28, 29 ve 30.
günleri kan görse, 5 temizlikten sonra hep akmaya devam etse,
âdeti 3 gün olur. Hep böyle devam ederse, 27 günü
temiz 3 günü hayz kabul edilir.
7) 26. gün kan, 27. gün temiz, 28. gün
kan, 29. gün temiz ve 30. günden sonra akmaya devam
etse, âdeti değişmez, ilk 5 günü hayz, ondan sonraki günler
istihaza olur.
Âdeti 5 kan ve 55 gün temiz iken,
1) 5 kan, 15 temiz ve 11 kan görse,
önceki âdeti içine kan rastlamaz. Âdetin sayısı değişmez. 11 günün
ilk 5’i hayz, geri kalan 6 gün istihazadır.
Temizlik de 15 güne iner.
2) 46 temiz, 11 kan görse, 11 günün
son ikisi, önceki âdet zamanı içinde ise de, 3’ten az olduğundan,
sadece âdet zamanı değişir. İlk 5günü hayz, geri kalan 6’sı
istihazadır.
3) 47 temiz, 12 kan görse, bu 12 kanın 8’i
önceki temizlik ve 4’ü âdet günleri içindedir, âdeti 4 gün
olur. Geri kalan 8 gün istihazadır.
4) 48 temiz, 12 kan görse, 12 günün 7’si
temizlik ve 5’i önceki âdet içindedir, âdeti yine 5 gündür.
İlk 7 günü görülen kan istihazadır.
5) 49 temiz, 11 kan görse, 11 günün 6’sı
temizlik ve 5’i önceki âdet içindedir, âdeti yine 5 gündür.
Kan görülen ilk 6 gün istihazadır.
6) 50 temiz, 11 kan görse, 51-55. gün
arasındaki 5 gün ile son 1 gün yani 61.
gün istihaza, önceki âdet zamanına rastlayan 56 dan 60.güne
kadar olan [60. gün de dahil olmak üzere] 5 gün hayzdır.
7) 51 temiz, 12 kan görse, 12’nin 4’ü
baştan, 3’ü sondan olmak üzere 7’si önceki temizlik
zamanı ve 5’i de önceki âdet zamanı içindedir, âdeti yine 5 gündür.
8) 52 temiz, 11 kan görse, 11’ in 3’ü
baştan, 3’ü sondan olmak üzere 6’sı önceki temizlik
zamanı ve 5’i de önceki âdet zamanı içindedir, âdeti yine 5 gündür.
9) 53 temiz, 12 kan görse, 12’nin 2’si
baştan, 5’i sondan olmak üzere 7’si önceki temizlik
zamanı ve 5’i de önceki âdet zamanı içindedir, âdeti yine 5 gündür.
10) 55 temiz, 11 kan görse, ilk 5’i
hayzdır, çünkü önceki âdeti 5 gün idi. 6’sı
istihazadır. Âdetin yalnız zamanı değişir, sayısı değişmez. Temizlik yine 55 gün
olur.
11) 54 temiz, 12 kan görse, yine hayz günü eski
âdetine uygun olarak 55 günden sonra başlar, 5 gün
hayz olur. Baştan 1, sondan 6 gün istihaza olur.
Temizlik yine 55 gün olur.
12) 56 temiz, 11 kan görse, görülen kanın 4 günü,
önceki âdet zamanına rastladığı için, ilk 4 gün yeni âdeti
olur. Sondan 7 günü de istihazadır.
13) 48 temiz 11 kan görse, 4 günü
önceki hayzının içinde olduğu için yeni âdeti 4 gün olur. Baştan 7 gün
istihazadır.
14) 59 temiz, 11 kan görse, ilk 5’i
hayzdır, çünkü önceki âdeti 5 gün idi. 6’sı
istihazadır.
15) 65 temiz, 13 kan görse, ilk 5’i
hayzdır, çünkü önceki âdeti 5 gün idi. 8’i
istihazadır.
16) 62 temiz, 12 kan görse, ilk 5’i
hayzdır, çünkü önceki âdeti 5 gün idi. 7’si
istihazadır.
17) 63 temiz, 14 kan görse, ilk 5’i
hayzdır, çünkü önceki âdeti 5 gün idi. 9’u
istihazadır.
18) 20 temiz, 13 kan görse, ilk 5’i
hayzdır, çünkü önceki âdeti 5 gün idi. 8’i
istihazadır. Temizlik de 20 güne iner. Âdetin yalnız zamanı
değişir, sayısı değişmez. Temizlik de değişir.
19) 64 temiz, 11 kan görse, ilk 5’i
hayzdır, çünkü önceki âdeti 5 gün idi. 6’sı
istihazadır. Âdetin yalnız zamanı değişir. Sayısı değişmez. Temizliği de 55 iken 64 gün
olur.
Yeni âdeti önceki âdetine rastlayanlar:
Kaide: On günden fazla kan görüp, 3 veya daha fazla kan günleri, önceki âdet
günleri içinde bulunursa, yalnız bu günleri hayz olup, kalanı istihaza olur.
Mesela: 25 temiz, 5 kan iken, 26 temiz, 11 kan
görse, ilk 4 günü hayz, son 7 günü de
istihaza olur.
Kaide: Yeni hayzı 10 günü aşarak istihaza olursa ve bunun 3 veya daha çok günü
önceki âdeti olan günlerine rastlar ve önceki âdetinin kalan son kısmı yeni
sahih temizliğe rastlarsa, âdeti olan günlere rastlayan günler, yeni âdeti
olur.
Misaller:
1) 5 kan, 25 temiz iken, 18 temiz, 11 kan
görse, bunun 3 günden fazlası, yani 4 günü,
önceki âdetine rastladığı için, âdeti 4 gün olur. Baştan
ilk 7 günü istihazadır.
2) 6 kan 24 temiz iken, 18 temiz, 11 kan
görse, 5 kan, 6 günlük önceki âdet zamanı
içine rastladığı için yeni âdeti son 5 gün olur, ilk 6 günü
istihazadır. Eğer, 11 yerine 12 kan görse,
yeni âdeti, âdet zamanına rastlayan son 6 gündür. Kan
süresi 10 günü geçtiği için ilk 6 kan
istihazadır.
3) 5 kan, 25 temiz iken, 27 temiz, 12 kan
görse, kanlı günlerden 3’ü âdetinin içine rastladığı için
âdeti 3 güne iner. Sonraki 9 kanlı gün
istihaza olur.
4) 6 kan, 25 temiz iken, 27 temiz, 12 kan
görse, kanlı günlerden 4’ü önceki âdetinin içinde olduğu için yeni
âdeti 4 güne iner. Sonraki 8kanlı gün istihaza
olur.
Önceki âdet zamanına rastlamayanlar:
Kaide: Önceki sayısından farklı olan sonraki kan günleri, 10 günden fazla olur
ve bunun 3 veya daha fazla günü, önceki âdet günleri içinde bulunmazsa; âdetin
zamanı değişir, sayısı değişmez, ilk görüldüğü günden başlar.
Misaller:
1) 24 temiz, 5 kan iken, 27 temiz, 11 kan
görse, önceki âdetine 2 gün rastladığı için âdeti yine 5 gündür,
temizlik süresi de 27’ye çıkar. 11kanın ilk 5’i
âdet, 6’sı istihazadır.
2) 5 kan, 20 temiz iken, 23 temiz, 12 kan
görse, bunun 2’si önceki âdet zamanına rastlar. Bu da, 3’ten
az olduğu için, ilk 5’i hayz, 7’si istihaza olur.
Temizlik de 23’e çıkar.
3) Âdeti 25 temiz 5 hayız olan bir
kadın, 28 temiz 12 kan görse, yani, âdet
zamanının baştan 3 gününde görmeyip, sonra 12 gün
görse; ilk görülen günden başlayarak hayzı yine 5 gün olup,
temizlik süresi değişmiş olur.
4) 35 temiz, 5 kan iken, 38 temiz, 12 kan
görse, âdeti yine 5 gündür. Temizlik 38’e
çıkar.
Kızlarda Hayzın Başlaması
1) Bir kız, 3 kan, 15 temiz, 1 kan, 1 temiz, 3 kan
görse, kan görülen ilk 3 gün ile, son 3 kanlı
gün, 2 ayrı hayz olur. Çünkü, âdeti 3 gün
olacağından, ikinci hayz, aradaki 1 kandan başlamaz. Bu 1 gün
istihaza olur.
2) Bir kız, 3 kan, 1 temiz, 1 kan, 2 temiz, 1 kan, 1 temiz, 1 kan
görse, bu 10 günün hepsi hayz olur. Eğer onuncu günden sonra,
mesela 12.gün kan görse, bu kızın hayzı ilk gördüğü 3 gün
olur, diğer günler istihaza olur. Eğer ilk gördüğü kan 5 olsaydı,
âdeti 5 gün olurdu.
3) Bir kız, ilk defa, 1 kan, 8 temiz
ve 1 kan görse, 10 günün hepsi hayz olur.
Fakat, 1 kan, 9 temiz ve 1 kan
görse, hiçbiri hayz olmaz. Kan görülen iki gün istihaza olur.
Çünkü, onuncu günden sonra görülen kandan önceki temizlik
günleri, hayz sayılmaz.
İstimrarlı Haller
Kızda istimrar 4 türlü olur:
1) Kaide: İlk görülen kan, akmaya devam ederse, yani hiç kesilmeden günde bir
damla olsun akarsa, ilk 10 gün hayz, sonra 20 gün temiz kabul edilir.
2) Kaide: Kız, sahih kan ve sahih temizlikten sonra, herhangi bir zaman kan
kesilmeden akarsa, bu kız, âdeti belli olan kadın olur.
Misaller:
a) Bir kızın âdeti 5 kan, 40 temiz
iken, kan kesilmeden aksa, 5 günü hayz, 40 günü
istihaza kabul edilir. Kan kesilene kadar böyle devam eder, yani kanlı
günlerin 5’i hayz, 40’ı istihaza olur.
b) Bir kızın âdeti, 7 kan, 20 temiz
iken, yine 7 kan ve 20 temiz olsa, sonra kan
akmaya devam etse, bu kanlı günlerin 20’si istihaza, 7’si
hayz kabul edilir.
c) Bir kızın âdeti, 3 kan 27 temiz
iken, tekrar âdeti görmeye başlayınca kan kesilmeden hep aksa, kan 11 gün
akınca, hemen gusledip namaz kılar. Kan kesilene kadar, kanlı günlerin 3’ü
hayz, 27’si istihaza olur.
3) Kaide: Fâsid kan ve fâsid temizlik görse, ikisi de âdet kabul edilmez. Bu da
iki türlü olur:
a) Temizlik 15 günden az olduğu için fâsid ise:
İlk görülen kan hep akmış gibi kabul edilir. Mesela, 11 kan
ve 14 gün temiz olsa, sonra kesilmeden aksa, birinci
kan, 10 günü aştığı için fâsiddir. 11. ve
istimrarın ilk 5 kan günleri temizlik günleri olup, bu 5.günden
sonra, kanlı günlerin 10 günü hayz, 20 günü
temiz kabul edilerek devam eder. Açıklama: Bir ay, genel
olarak 30 gün kabul edilir. 30 günün 10 günü
hayz olunca, 20 günü de temiz, yani istihazadır. Kan
kesilinceye kadar böyle devam eder.
b) Temizlik tam olup, kanlı gün karıştığı için fâsid ise:
Böyle Fâsid temizlik ile kan günleri toplamı 30’u
geçmezse, yine ilk kan akmaya başlamış gibi kabul edilir. 11 kan
ve 15 gün temizlikten sonra kesilmeden kan akarsa, 16 günün
ilk günü kanlı olduğu için, 15temiz gün ve 1 kanlı
gün fâsid temizlik kabul edilir. Kan akmaya devam
ederse, 10 günü hayz, 20 günü istihaza kabul
edilir. Kanlı günlerle temiz olan günlerin toplamı 30’u
aşar ise, ilk 10 gün hayz olup, sonra istimrara kadar olan
günlerin hepsi temiz kabul edilip, istimrardan sonra 10 gün
hayz, 20 gün temiz olarak devam eder. Mesela: 12 kan,
sonra 20 gün temizlik, sonra kan akmaya devam ederse, bu kanlı
günlerin 10 günü hayz, 20 günü istihaza kabul
edilir.
4) Kaide: Sahih kan ve fâsid temizlik görse, sahih kan günleri âdet olur. Sonra
30 güne kadar temizlik kabul edilir.
Mesela: 5 kan ve 14 gün temizlikten sonra akmaya
devam ederse, ilk 5 kan ve bundan sonra 25 gün
temiz olur. Bu 25 günü tamamlamak için, istimrarın ilk 11 günü
temiz kabul edilir. Bundan sonra, 5 günü hayz, 25 günü
temiz olarak devam eder.
![](/content/images/ikonlar/Kardes_Sayfa4.jpg)